крейсер

крейсер
(голл. kruiser, krisen – теңізбен жүзу, крейсерлеу)
қарсыластың теңіздегі қарым-қатынасын жоюға, құрамалардың құрамында теңізде ұрыс жүргізуге, өзінің теңіз қатынастарын қорғауға, теңіз десанттарын түсіруді қамтамасыз етуге, миналы бөгеттер қоюға және басқа да міндеттер атқаруға арналған су үсті ұрыс кемесі. Ұрыс кемелерінің класы ретінде крейсерлер XIX ғ-дың 60-жылдарында пайда болып, 1870 жылдары барлық флотта қызмет ете бастады. Сауытты ұрыс крейсерлері Ресейде алғаш жасалған, кейін басқа мемлекеттерде жасала бастады. XIX ғ-дың басы мен ХХ ғ-дың соңында Ресейде крейсерлер 1 рангті және 2 рангті болып бөлінген. Екінші дүниежүзілік соғыста крейсерлер қарулануына қарай ауыр және жеңіл болып бөлінді. Ауыр крейсерлердің су ығыстырғыштығы 28 мың т-ға дейін жетеді. Қару-жарағы: мұнараларда орналастырылған 203—305 мм-лі калибрлі 6—9 зеңбірек; 100—127 мм калибрлі 8—12 әмбебап зеңбіректер; 80—90 зениттік; 20—40 мм автоматтар. Жеңіл крейсерлердің су ығыстырғыштығы 12 мың т-ға дейін; қару-жарағы — 133—180 мм калибрлі 6—15 зеңбірек (мұнараға орналастырылған), 75—127 мм калибрлі 8—12 әмбебап зеңбірек, 16—20 зениттік, 20—40 мм автоматтар. Жеңіл крейсерлердің ең маңызды жерлері орталық постар, мұнаралар, оқ-дәрі қоймалары, т.с.с сауыттанады. Ауыр крейсерлер қарсылас крейсерінің артиллериясының қарсы әрекетіне сәйкес сауыттанған. Ауыр крейсерлердің жыл-дамдығы 70 км/сағ., жеңіл крейсердің жылдамдығы 78 км/сағ., жүзу қашықтығы 22000 км. ХХ ғ-дың 50—60-жылдары қару-жарақтың жаңа түрлерінің шығуына байланысты крейсерлер өзінің мәнін жоғалтып, оларды барлық мемлекеттерде жасауды тоқтатты. 1970 жылдардың 2-жартысына қарай тек кейбір мемлекеттерде (Ұлыбритания, АҚШ) крейсерлерді резерв ретінде ұстады. Олардың орнын әр түрлі бағыттағы ракеталық кешендермен жабдықталған, өзінің құрылысы жағынан классикалық типтегі крейсерлерге ұқсайтын жаңа типті кемелер басты. Ракеталық деп аталатын мұндай крейсерлердің су ығыстырғыштығы 5,2 мыңнан 14,2 мың т-ға дейін. Кейбір флоттарда қайыққа қарсы крейсерлер және тікұшақ тасымалдаушы крейсерлер, сондай-ақ зениттік және қайыққа қарсы ракеталармен қаруланған және бортында сүңгуір қайықтарды жоюға арналған тікұшақтары бар крейсерлер болады.

Казахский толковый терминологический словарь по военному делу. — Мектеп.

Поможем решить контрольную работу
Синонимы:

Полезное


Смотреть что такое "крейсер" в других словарях:

  • КРЕЙСЕР — (нем. Kreizer). Военное судно, посланное; в крейсерство. Словарь иностранных слов, вошедших в состав русского языка. Чудинов А.Н., 1910. КРЕЙСЕР быстроходные военные суда, приспособленные к дальнему плаванию. В военное время служат для захвата… …   Словарь иностранных слов русского языка

  • КРЕЙСЕР — КРЕЙСЕР, крейсера, мн. крейсеры крейсера, муж. (голланд. kruiser) (воен. мор.). Большое быстроходное военное судно. Броненосный крейсер. Минный крейсер. Толковый словарь Ушакова. Д.Н. Ушаков. 1935 1940 …   Толковый словарь Ушакова

  • КРЕЙСЕР — КРЕЙСЕР, военный корабль, отличающийся от линкоров большей легкостью и скоростью, водоизмещением от 7500 до 21 000 тонн. После Первой мировой войны, согласно договорам об ограничении вооружений, калибр орудий на крейсерах не превышал 200 мм.… …   Научно-технический энциклопедический словарь

  • Крейсер — боевой надводный корабль для ведения морского боя, нарушения морских коммуникаций противника и т. д EdwART. Толковый Военно морской Словарь, 2010 Крейсер крупный корабль с сильной артиллерией, торпедным оружием, имеющий большую скорость и… …   Морской словарь

  • КРЕЙСЕР — (от голл. kruiser) боевой корабль. Как класс кораблей крейсеры появились в 60 х гг. 19 в. Во время 2 й мировой войны делились на легкие и тяжелые. В современном ВМФ существуют крейсеры ракетные, противолодочные и др …   Большой Энциклопедический словарь

  • КРЕЙСЕР — КРЕЙСЕР, а, мн. а, ов и ы, ов, муж. Большой быстроходный боевой корабль. Броненосный, противолодочный, ракетный к. | прил. крейсерский, ая, ое. Толковый словарь Ожегова. С.И. Ожегов, Н.Ю. Шведова. 1949 1992 …   Толковый словарь Ожегова

  • крейсер — сущ., кол во синонимов: 3 • варяг (10) • корабль (101) • рейдер (6) Словарь синонимов ASIS. В.Н. Триши …   Словарь синонимов

  • крейсер — крейсер, мн. крейсера, род. крейсеров и крейсеры, крейсеров. Произношение [крэйсер] устаревает …   Словарь трудностей произношения и ударения в современном русском языке

  • крейсер — боевой надводный корабль для ведения морского боя, нарушения морских коммуникаций противника и пр. Появился в 60 70 х годах 19 го столетия. До середины 20 го столетия основным вооружением была башенная артиллерия (6 9 орудий калибра 203 280 мм).… …   Морской биографический словарь

  • Крейсер — У этого термина существуют и другие значения, см. Крейсер (клипер). Крейсер «Аврора» …   Википедия

  • Крейсер — (голл. kruiser, от kruisen плавать морем, крейсировать)         боевой надводный корабль, предназначенный для борьбы с лёгкими силами флота противника, обороны соединений боевых кораблей и конвоев, обеспечения высадки морских десантов, огневой… …   Большая советская энциклопедия


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»